Go Seva - Sankalpa

27 February 2026 • Dr. Vamshi Krishna Ghanapāṭhī

Go Seva - Sankalpa

गो सेवा सङ्कल्पः

1. परमेश्वरमुद्दिश्य

2. श्रीपरमेश्वर प्रीत्यर्थम्

3. (स्त्रियः) .... नक्षत्रे .... राशौ जातायाः

5. ... गोत्रायाः

6. ... नाम्न्याः

-----

(पुरुषस्य वचनम्) .... नक्षत्रे .... राशौ जातस्य

5. ... सगोत्रस्य

6. ... नामधेयस्य,

7. मम (कुमारस्य/ कुमार्याः/ मातुः/ पितुः/ भ्रातुः/ स्वसुः/ सख्युः/ गुरोः)

8. आयुष्याभिवृद्धये,

9. सर्वारिष्टपरिहारद्वारा निरामयता सिद्धये

10.चिरतर धर्मकर्मानुष्ठान सिद्धये, सर्वप्राणिषु दयाबुद्धिवृद्धये

11. धर्मार्थ काममोक्ष चतुर्विध फलपुरुषार्थ सिद्धये, अद्य शुभतिथौ

12.मम (अस्याः/ अस्य) जन्म दिन शुभावसरे

13 .गोमात्रे यथाशक्ति ग्रासादिकं समर्पये।।

14. नमो ब्रह्मण्य देवाय गोब्राह्मण हिताय च। जगद्धिताय कृष्णाय गोविन्दाय नमो नमः।।

गोसेवा प्रार्थनमन्त्राः

माता वसूनां किल रुद्रपुत्री स्वसा श्रुता(आ)दित्य गणस्य या वै।

सा कामधेनुर् वरदा प्रशान्ता मया(अ)र्पितां भुक्तिमिमां समद्यात्।। 1

गावो जनन्यः पयसां प्रदात्र्यो जगद्धितायैव चरन्ति यासाम्।

सा कामधेनुर् वरदा प्रशान्ता मया(अ)र्पितां भुक्तिमिमां समद्यात्।। 2

प्रातश्च सायं परि दुह्यते या वत्सस्य नॄणां परिरक्षणाय।

सा कामधेनुर् वरदा प्रशान्ता मया(अ)र्पितां भुक्तिमिमां समद्यात्।। 3

यतो(अ)ग्निहोत्रं समनुष्ठितं स्याद्- यतो(अ)भिषेकः पचनं प्रपाणम्।

सा कामधेनुर् वरदा प्रशान्ता मया(अ)र्पितां भुक्तिमिमां समद्यात्।। 4

गोष्ठे प्रसद्या.दथ गोचरेषु चञ्चूर्यमाणाहननीयगात्रा।

सा कामधेनुर् वरदा प्रशान्ता मया(अ)र्पितां भुक्तिमिमां समद्यात्।। 5

यस्या ध्वनि.स्स्या.दृषभस्वरेषु यामाश्रिताः पितर.स्तृप्णुवन्ति।

सा कामधेनुर् वरदा प्रशान्ता मया(अ)र्पितां भुक्तिमिमां समद्यात्।। 6

दोषान् समस्तान् परिहर्तुकाम-स्सेवेय भक्तिश्रितबुद्धितो याम्।

सा कामधेनुर् वरदा प्रशान्ता मया(अ)र्पितां भुक्तिमिमां समद्यात्।। 7

दयां समस्ते परिवर्धयन्ती कुलस्य मे शोभितमुच्छ्रयन्ती।

सा कामधेनुर् वरदा प्रशान्ता मया(अ)र्पितां भुक्तिमिमां समद्यात्।। 8

अनेन वेदोक्त-आयुष्याभिवृद्धिरस्तु। सर्वं सम्पूर्णम्।। गोदेवता प्रीयताम्। श्रीपरमेश्वरार्पणमस्तु

परमेश्वरमुद्दिश्य श्रीपरमेश्वरप्रीत्यर्थं नक्षत्रे राशौ जातायाः गोत्रायाः नाम्न्याः

पदविभागः — Padavibhāga	परमेश्वरम् \| उद्दिश्य \| श्रीपरमेश्वर \| प्रीत्यर्थम् \| नक्षत्रे \| राशौ \| जातायाः \| गोत्रायाः \| नाम्न्याः
अन्वयः — Anvaya	परमेश्वरम् उद्दिश्य, श्रीपरमेश्वर प्रीत्यर्थम्, नक्षत्रे राशौ जातायाः, गोत्रायाः नाम्न्याः
Bhāvārtha (English)	Intending to please the Supreme Lord, Śrī Parameśvara, this (action) is for the sake of pleasing Him. (This is done) for one born under a certain constellation and zodiac sign, belonging to a specific gotra and having a particular name.
तात्पर्यम् — Commentary	This verse sets the intention for a ritual or act of devotion, specifically related to Go Seva (cow service). It invokes the Supreme Lord and specifies the purpose as pleasing Him. The inclusion of details like the individual's birth star, zodiac sign, gotra, and name personalizes the offering, connecting it to the individual's karmic and spiritual identity. This personalization is a common practice in Vedic rituals, ensuring that the benefits of the action accrue specifically to the individual for whom it is performed. The act of Go Seva, therefore, becomes a focused and intentional offering to the Divine.

(पुरुषस्य वचनम्) .... नक्षत्रे .... राशौ जातस्य 5. ... सगोत्रस्य 6. ... नामधेयस्य, 7. मम (कुमारस्य/ कुमार्याः/ मातुः/ पितुः/ भ्रातुः/ स्वसुः/ सख्युः/ गुरोः) 8. आयुष्याभिवृद्धये, 9. सर्वारिष्टपरिहारद्वारा निरामयता सिद्धये 10.चिरतर धर्मकर्मानुष्ठान सिद्धये, सर्वप्राणिषु दयाबुद्धिवृद्धये 11. धर्मार्थ काममोक्ष चतुर्विध फलपुरुषार्थ सिद्धये, अद्य शुभतिथौ 12.मम (अस्याः/ अस्य) जन्म दिन शुभावसरे 13 .गोमात्रे यथाशक्ति ग्रासादिकं समर्पये।।

नमो ब्रह्मण्यदेवाय गोब्राह्मणहिताय च। जगद्धिताय कृष्णाय गोविन्दाय नमो नमः।।

पदविभागः — Padavibhāga	नमः \| ब्रह्मण्यदेवाय \| गोब्राह्मणहिताय \| च \| जगद्धिताय \| कृष्णाय \| गोविन्दाय \| नमः \| नमः
अन्वयः — Anvaya	ब्रह्मण्यदेवाय नमः, गोब्राह्मणहिताय च (नमः), जगद्धिताय (नमः), कृष्णाय (नमः), गोविन्दाय नमः नमः
Bhāvārtha (English)	Obeisance to the God who is favorable to Brahmins, and obeisance to Him who is for the welfare of cows and Brahmins. Obeisance to Him who is for the welfare of the world, obeisance to Krishna, obeisance, obeisance to Govinda.
तात्पर्यम् — Commentary	This verse is a prayer dedicated to Lord Krishna, emphasizing his benevolence towards Brahmins, cows, and the entire world. The repetition of 'namaḥ' underscores the depth of devotion and surrender. The verse highlights the interconnectedness of dharma, represented by the welfare of Brahmins and cows, and the universal well-being fostered by Krishna, also known as Govinda.

गोसेवा प्रार्थनमन्त्राः माता वसूनां किल रुद्रपुत्री स्वसा श्रुतादित्यगणस्य या वै। सा कामधेनुर् वरदा प्रशान्ता मयार्पितां भुक्तिमिमां समद्यात्।।

पदविभागः — Padavibhāga	माता \| वसूनाम् \| किल \| रुद्रपुत्री \| स्वसा \| श्रुता \| आदित्यगणस्य \| या \| वै \| सा \| कामधेनुः \| वरदा \| प्रशान्ता \| मया \| अर्पिताम् \| भुक्तिम् \| इमाम् \| समद्यात् \|\|
अन्वयः — Anvaya	या वै वसूनां माता, रुद्रपुत्री, आदित्यगणस्य स्वसा श्रुता, सा कामधेनुः वरदा प्रशान्ता इमां मया अर्पितां भुक्तिं समद्यात् किल।
Bhāvārtha (English)	May that Kamadhenu, who is the mother of the Vasus, the daughter of Rudra, and the sister of the Adityas, who is renowned, the bestower of boons, and peaceful, partake of this food offered by me. May she happily consume this offering.
तात्पर्यम् — Commentary	This verse is a prayer to the divine cow, Kamadhenu, who is revered as the source of all prosperity and fulfillment. By describing her lineage and qualities, the devotee emphasizes her divine nature and seeks her blessings. The offering of food symbolizes devotion and a desire for her grace, highlighting the importance of Go Seva (cow service) in Vedic tradition.

गावो जनन्यः पयसां प्रदात्र्यो जगद्धितायैव चरन्ति यासाम्। सा कामधेनुर् वरदा प्रशान्ता मयाऽर्पितां भुक्तिमिमां समद्यात्।।

पदविभागः — Padavibhāga	गावः \| जनन्यः \| पयसाम् \| प्रदात्र्यः \| जगत्-हिताय \| एव \| चरन्ति \| यासाम् \| सा \| कामधेनुः \| वरदा \| प्रशान्ता \| मया \| अर्पिताम् \| भुक्तिम् \| इमाम् \| समद्यात्
अन्वयः — Anvaya	यासां गावः जनन्यः पयसां प्रदात्र्यः जगद्धिताय एव चरन्ति, सा कामधेनुः वरदा प्रशान्ता मया अर्पितां इमां भुक्तिम् समद्यात्
Bhāvārtha (English)	The cows, who are mothers and givers of milk, wander for the benefit of the world. May that wish-fulfilling cow, Kamadhenu, who is a boon-giver and peaceful, enjoy this food offered by me.
तात्पर्यम् — Commentary	This verse expresses reverence for cows, recognizing them as mothers and benefactors of humanity. The invocation of Kamadhenu, the divine cow, highlights the wish for prosperity and well-being through her blessings. The offering of food symbolizes devotion and gratitude towards the divine source of nourishment and abundance.

प्रातश्च सायं परि दुह्यते या वत्सस्य नॄणां परिरक्षणाय। सा कामधेनुर् वरदा प्रशान्ता मया अर्पितां भुक्तिमिमां समद्यात्।।

पदविभागः — Padavibhāga	प्रातः \| च \| सायं \| परि \| दुह्यते \| या \| वत्सस्य \| नॄणां \| परिरक्षणाय \| सा \| कामधेनुः \| वरदा \| प्रशान्ता \| मया \| अर्पितां \| भुक्तिम् \| इमां \| समद्यात्
अन्वयः — Anvaya	या प्रातः च सायं परि दुह्यते, वत्सस्य नॄणां परिरक्षणाय (भवति), सा वरदा प्रशान्ता कामधेनुः मया अर्पितां इमां भुक्तिं समद्यात्
Bhāvārtha (English)	The cow, who is milked morning and evening, and who serves to protect the calves and humans, is the wish-fulfilling cow. May that peaceful, boon-bestowing Kamadhenu partake of this offering of food that I have offered.
तात्पर्यम् — Commentary	This verse beautifully encapsulates the reverence for the cow in Vedic tradition. The cow is not merely an animal but a symbol of abundance, nourishment, and protection. By offering food to the cow, the devotee acknowledges her divine nature and seeks her blessings. The epithets 'Varada' and 'Prashanta' highlight the cow's benevolent and peaceful nature, making her a worthy recipient of devotion and offerings. The act of offering food is a symbolic gesture of gratitude and a means of establishing a connection with the divine through the cow.

यतोऽग्निहोत्रं समनुष्ठितं स्याद् यतोऽभिषेकः पचनं प्रपाणम्। सा कामधेनुर् वरदा प्रशान्ता मयाऽर्पितां भुक्तिमिमां समद्यात् ॥ ४

पदविभागः — Padavibhāga	यतः \| अग्निहोत्रम् \| समनुष्ठितम् \| स्यात् \| यतः \| अभिषेकः \| पचनम् \| प्रपाणम् \| सा \| कामधेनुः \| वरदा \| प्रशान्ता \| मया \| अर्पिताम् \| भुक्तिम् \| इमाम् \| समद्यात्
अन्वयः — Anvaya	यतः अग्निहोत्रं समनुष्ठितं स्यात्, यतः अभिषेकः पचनं प्रपाणम् (स्यात्), सा वरदा प्रशान्ता कामधेनुः मया अर्पिताम् इमां भुक्तिम् समद्यात्
Bhāvārtha (English)	From which the Agnihotra is well-performed, from which comes the anointing, cooking, and drinking water, may that wish-fulfilling cow, the bestower of boons, peaceful, partake of this enjoyment offered by me.
तात्पर्यम् — Commentary	This verse expresses a prayer to the cow, considering her as Kamadhenu, the wish-fulfilling cow. It acknowledges the cow's contribution to various aspects of life, including religious rituals like Agnihotra, and basic necessities like food and water. The verse seeks the cow's blessings and requests her to accept the offering made with devotion.

गोष्ठे प्रसद्यादथ गोचरेषु चञ्चूर्यमाणा हननीयगात्रा। सा कामधेनुर्वरदा प्रशान्ता मयाऽर्पितां भुक्तिमिमां समद्यात्।।

पदविभागः — Padavibhāga	गोष्ठे \| प्रसद्यात् \| अथ \| गोचरेषु \| चञ्चूर्यमाणा \| हननीयगात्रा \| सा \| कामधेनुः \| वरदा \| प्रशान्ता \| मया \| अर्पिताम् \| भुक्तिम् \| इमाम् \| समद्यात्
अन्वयः — Anvaya	अथ गोष्ठे प्रसद्यात्, गोचरेषु चञ्चूर्यमाणा हननीयगात्रा सा वरदा प्रशान्ता कामधेनुः मया अर्पिताम् इमाम् भुक्तिम् समद्यात्
Bhāvārtha (English)	May that wish-fulfilling cow, who is pleased in the cow-pen, playfully moves in the pastures, has a body worthy of honor, bestows boons, and is peaceful, fully partake of this enjoyment/food offered by me. May she be pleased with my offering.
तात्पर्यम् — Commentary	This verse expresses a deep reverence for the cow, considering her as Kāmadhenu, the wish-fulfilling cow. The verse highlights the cow's peaceful nature and her role as a giver of boons. By offering food with devotion, the devotee seeks the blessings of the divine cow, recognizing her importance in sustaining life and fulfilling desires.

यस्या ध्वनिस्स्यादृषभस्वरेषु यामाश्रिताः पितरस्तृप्णुवन्ति। सा कामधेनुर्वरदा प्रशान्ता मयाऽर्पितां भुक्तिमिमां समद्यात्।।

पदविभागः — Padavibhāga	यस्याः \| ध्वनिः \| स्यात् \| ऋषभस्वरेषु \| याम् \| आश्रिताः \| पितरः \| तृप्णुवन्ति \| सा \| कामधेनुः \| वरदा \| प्रशान्ता \| मया \| अर्पिताम् \| भुक्तिम् \| इमाम् \| समद्यात्
अन्वयः — Anvaya	यस्याः ध्वनिः ऋषभस्वरेषु स्यात्, याम् आश्रिताः पितरः तृप्णुवन्ति, सा वरदा प्रशान्ता कामधेनुः मया अर्पिताम् इमाम् भुक्तिम् समद्यात्
Bhāvārtha (English)	May the sound of whose voice be present in the sounds of bulls, and upon whom the ancestors, having taken refuge, are satisfied. May that wish-fulfilling cow, who grants boons and is peaceful, partake of this enjoyment offered by me.
तात्पर्यम् — Commentary	This verse is a prayer to the divine cow, Kāmadhenu. It describes her presence in the sounds of bulls, highlighting the sacredness of all bovine life. The ancestors find satisfaction in her presence, emphasizing her role in ancestral rites and well-being. The verse concludes with a humble offering, seeking her blessings and acceptance of the devotee's devotion.

दोषान् समस्तान् परिहर्तुकामस् सेवेय भक्तिश्रितबुद्धितो याम्। सा कामधेनुर् वरदा प्रशान्ता मया अर्पितां भुक्तिमिमां समद्यात्।।

पदविभागः — Padavibhāga	दोषान् \| समस्तान् \| परिहर्तुकामः \| सेवा \| इयम् \| भक्तिश्रितबुद्धितः \| याम् \| सा \| कामधेनुः \| वरदा \| प्रशान्ता \| मया \| अर्पिताम् \| भुक्तिम् \| इमाम् \| समद्यात्
अन्वयः — Anvaya	याम् इयम् सेवा दोषान् समस्तान् परिहर्तुकामः भक्तिश्रितबुद्धितः (क्रियते), सा वरदा प्रशान्ता कामधेनुः मया अर्पिताम् इमाम् भुक्तिम् समद्यात्
Bhāvārtha (English)	This service, performed with a mind desiring to remove all faults and filled with devotion, may that wish-fulfilling cow, who is a bestower of boons and peaceful, enjoy this offering of food presented by me. May she accept this offering and be pleased.
तात्पर्यम् — Commentary	This verse beautifully encapsulates the essence of Go Seva, emphasizing the purity of intention and devotion behind the act. The cow is revered as Kamadhenu, the wish-fulfilling cow, highlighting her divine nature and the potential for spiritual and material fulfillment through her service. The qualities of being 'Varada' (boon-giver) and 'Prashanta' (peaceful) further underscore the auspiciousness and serenity associated with Go Seva, suggesting that it not only benefits the individual but also contributes to the overall well-being of the world.

प्रतिपदार्थः — Pratipadārtha	परमेश्वरम् = parameśvaram (to the Supreme Lord); उद्दिश्य = uddiśya (aiming at, intending); श्रीपरमेश्वर = śrīparameśvara (the auspicious Supreme Lord); प्रीत्यर्थम् = prītyartham (for the sake of pleasing); नक्षत्रे = nakṣatre (in the constellation); राशौ = rāśau (in the zodiac sign); जातायाः = jātāyāḥ (born); गोत्रायाः = gotrāyāḥ (of the gotra); नाम्न्याः = nāmnāḥ (of the name)
रूपनिष्पत्तिः — Rūpa Niṣpatti	परमेश्वरम् — paramaḥ īśvaraḥ yasya saḥ, tam; कर्मधारय समास; द्वितीया विभक्ति, एकवचनम्; उद्दिश्य — उत् + √दिश् + ल्यप्; प्रीत्यर्थम् — प्रीतिः एव अर्थः, तम्; कर्मधारय समास; द्वितीया विभक्ति, एकवचनम्; जातायाः — √जन् + क्त, स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचनम्; गोत्रायाः — गोत्र + टाप्, स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचनम्; नाम्न्याः — नामन् + ङीप्, स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचनम्
सन्धिः — Sandhi	श्रीपरमेश्वर प्रीत्यर्थम् → श्रीपरमेश्वरप्रीत्यर्थम् (savarṇa-dīrgha)
समासः — Samāsa	श्रीपरमेश्वरप्रीत्यर्थम् — श्रीपरमेश्वरस्य प्रीतिः, तदर्थम् (षष्ठी तत्पुरुष)

प्रतिपदार्थः — Pratipadārtha	नमः = namaḥ (obeisance); ब्रह्मण्यदेवाय = brahmaṇyadevāya (to the God who is favorable to Brahmins); गोब्राह्मणहिताय = gobrāhmaṇahitāya (for the welfare of cows and Brahmins); च = ca (and); जगद्धिताय = jagaddhitāya (for the welfare of the world); कृष्णाय = kṛṣṇāya (to Krishna); गोविन्दाय = govindāya (to Govinda); नमः = namaḥ (obeisance); नमः = namaḥ (obeisance)
रूपनिष्पत्तिः — Rūpa Niṣpatti	नमः — √nam + as, kartari, prathamā, eka-vacana; ब्रह्मण्यदेवाय — brahmaṇya + deva, tasmāi, caturthī, eka-vacana; गोब्राह्मणहिताय — go + brāhmaṇa + hita, tasmāi, caturthī, eka-vacana; जगद्धिताय — jagat + hita, tasmāi, caturthī, eka-vacana; कृष्णाय — kṛṣṇa, tasmāi, caturthī, eka-vacana; गोविन्दाय — govinda, tasmāi, caturthī, eka-vacana
सन्धिः — Sandhi	ब्रह्मण्यदेवाय → ब्रह्मण्य + देवाय (guṇa sandhi); जगद्धिताय → जगत् + हिताय (ścutva sandhi)
समासः — Samāsa	गोब्राह्मणहिताय — गावः च ब्राह्मणाः च, तयोः हितम्, dvandva-tatpuruṣa; जगद्धिताय — जगतः हितम्, ṣaṣṭhī-tatpuruṣa

प्रतिपदार्थः — Pratipadārtha	माता = mātā (mother); वसूनाम् = vasūnām (of the Vasus); किल = kila (indeed); रुद्रपुत्री = rudraputrī (daughter of Rudra); स्वसा = svasā (sister); श्रुता = śrutā (heard of, renowned); आदित्यगणस्य = ādityagaṇasya (of the group of Adityas); या = yā (who); वै = vai (indeed); सा = sā (she); कामधेनुः = kāmadhenuḥ (the wish-fulfilling cow); वरदा = varadā (bestower of boons); प्रशान्ता = praśāntā (peaceful); मया = mayā (by me); अर्पिताम् = arpitām (offered); भुक्तिम् = bhuktim (enjoyment, food); इमाम् = imām (this); समद्यात् = samadyāt (may she enjoy);
रूपनिष्पत्तिः — Rūpa Niṣpatti	माता — मातृ शब्दः, स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्।; वसूनाम् — वसु शब्दः, पुल्लिङ्गः, षष्ठी विभक्तिः, बहुवचनम्।; रुद्रपुत्री — रुद्रस्य पुत्री, तत्पुरुषः।; स्वसा — स्वसृ शब्दः, स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्।; श्रुता — श्रु धातुः, क्त प्रत्ययः, स्त्रीलिङ्गः, प्रथमा विभक्तिः, एकवचनम्।; आदित्यगणस्य — आदित्यस्य गणः, तत्पुरुषः।; कामधेनुः — कामं दोग्धि इति कामधेनुः, उपपदतत्पुरुषः।; वरदा — वरं ददाति इति वरदा, उपपदतत्पुरुषः।; प्रशान्ता — प्र+शान्त, क्त प्रत्ययः।; मया — अस्मद् शब्दः, तृतीया विभक्तिः, एकवचनम्।; अर्पिताम् — अर्प् धातुः, क्त प्रत्ययः, कर्मणि, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्।; भुक्तिम् — भुज् धातुः, क्तिन् प्रत्ययः, स्त्रीलिङ्गः, द्वितीया विभक्तिः, एकवचनम्।; समद्यात् — सम् + अद् धातुः, विधिलिङ्, प्रथमपुरुषः, एकवचनम्।
सन्धिः — Sandhi	श्रुता+आदित्य → श्रुतादित्य (savarṇa-dīrgha); मया+अर्पिताम् → मयार्पिताम् (savarṇa-dīrgha); कामधेनुः+वरदा → कामधेनुर्वरदा (visarga-utva)
समासः — Samāsa	रुद्रपुत्री — रुद्रस्य पुत्री, षष्ठी तत्पुरुषः।; आदित्यगणस्य — आदित्यस्य गणः, षष्ठी तत्पुरुषः।; कामधेनुः — कामं दोग्धि इति, उपपद तत्पुरुषः।

प्रतिपदार्थः — Pratipadārtha	गावः = gāvaḥ (cows); जनन्यः = jananyaḥ (mothers); पयसाम् = payasām (of milk); प्रदात्र्यः = pradātryaḥ (givers); जगत्-हिताय = jagat-hitāya (for the benefit of the world); एव = eva (indeed); चरन्ति = caranti (they wander); यासाम् = yāsām (of whom); सा = sā (she); कामधेनुः = kāmadhenuḥ (the wish-fulfilling cow); वरदा = varadā (boon-giver); प्रशान्ता = praśāntā (peaceful); मया = mayā (by me); अर्पिताम् = arpitām (offered); भुक्तिम् = bhuktim (food); इमाम् = imām (this); समद्यात् = samadyāt (may she enjoy)
रूपनिष्पत्तिः — Rūpa Niṣpatti	गावः — गो शब्द, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; जनन्यः — जननी शब्द, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; पयसाम् — पयस् शब्द, नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, बहुवचन; प्रदात्र्यः — प्रदात्री शब्द, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन; चरन्ति — √चर, परस्मैपद, लट् लकार, प्रथमपुरुष, बहुवचन; कामधेनुः — कामधेनु शब्द, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; वरदा — वरदा शब्द, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; प्रशान्ता — प्रशान्त शब्द, स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; मया — अस्मद् शब्द, तृतीया विभक्ति, एकवचन; अर्पिताम् — अर्पित शब्द, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; भुक्तिम् — भुक्ति शब्द, स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समद्यात् — सम् + √अद्, परस्मैपद, विधिलिङ् लकार, प्रथमपुरुष, एकवचन
सन्धिः — Sandhi	मया + अर्पिताम् → मयाऽर्पिताम् (pūrva-rūpa sandhi); जगत् + हिताय → जगद्धिताय (ścutva sandhi)
समासः — Samāsa	जगद्धिताय — जगतः हिताय, तत्पुरुष समास

प्रतिपदार्थः — Pratipadārtha	प्रातः = prātaḥ (in the morning); च = ca (and); सायं = sāyaṃ (in the evening); परि = pari (around, completely); दुह्यते = duhyate (is milked); या = yā (who); वत्सस्य = vatsasya (of the calf); नॄणां = nṝṇāṃ (of men); परिरक्षणाय = parirakṣaṇāya (for the sake of protection); सा = sā (she); कामधेनुः = kāmadhenuḥ (the wish-fulfilling cow); वरदा = varadā (bestower of boons); प्रशान्ता = praśāntā (peaceful); मया = mayā (by me); अर्पितां = arpitāṃ (offered); भुक्तिम् = bhuktim (enjoyment, food); इमां = imāṃ (this); समद्यात् = samadyāt (may she enjoy)
रूपनिष्पत्तिः — Rūpa Niṣpatti	दुह्यते — √duh (to milk), karmaṇi, lat, prathama-puruṣa, eka-vacana; वत्सस्य — vatsa, ṣaṣṭhī-vibhakti, eka-vacana; नॄणां — nṛ, ṣaṣṭhī-vibhakti, bahu-vacana; परिरक्षणाय — pari+rakṣaṇa, caturthī-vibhakti, eka-vacana; कामधेनुः — kāmadhenu, prathamā-vibhakti, eka-vacana; वरदा — varada, prathamā-vibhakti, eka-vacana; प्रशान्ता — praśānta, prathamā-vibhakti, eka-vacana; मया — asmad, tṛtīyā-vibhakti, eka-vacana; अर्पितां — arpita, dvitīyā-vibhakti, eka-vacana; भुक्तिम् — bhukti, dvitīyā-vibhakti, eka-vacana; इमां — idam, dvitīyā-vibhakti, eka-vacana; समद्यात् — sam+√ad (to eat), vidhi-liṅ, prathama-puruṣa, eka-vacana
सन्धिः — Sandhi	मया अर्पितां → मया(अ)र्पितां (pūrvarūpa sandhi)
समासः — Samāsa	कामधेनुः — kāmadhenuḥ, karmadhāraya (kāma eva dhenuḥ); परिरक्षणाय — pari+rakṣaṇa, upapada tatpuruṣa

प्रतिपदार्थः — Pratipadārtha	यतः = yataḥ (from which); अग्निहोत्रम् = agnihotram (the Agnihotra sacrifice); समनुष्ठितम् = samanuṣṭhitam (well-performed); स्यात् = syāt (may be); यतः = yataḥ (from which); अभिषेकः = abhiṣekaḥ (anointing); पचनम् = pacanam (cooking); प्रपाणम् = prapāṇam (drinking water); सा = sā (she); कामधेनुः = kāmadhenuḥ (the wish-fulfilling cow); वरदा = varadā (bestower of boons); प्रशान्ता = praśāntā (peaceful); मया = mayā (by me); अर्पिताम् = arpitām (offered); भुक्तिम् = bhuktim (enjoyment); इमाम् = imām (this); समद्यात् = samadyāt (may partake of)
रूपनिष्पत्तिः — Rūpa Niṣpatti	स्यात् — √as bhū, parasmaipada, vidhiliṅ, prathama-puruṣa, eka-vacana; समनुष्ठितम् — sam-anu-√sthā, karmaṇi kta, napuṃsaka-liṅga, prathamā-vibhakti, eka-vacana; समद्यात् — sam-√ad, parasmaipada, vidhiliṅ, prathama-puruṣa, eka-vacana; अर्पिताम् — √ṛp, karmaṇi kta, strī-liṅga, dvitīyā-vibhakti, eka-vacana
सन्धिः — Sandhi	यतोऽग्निहोत्रम् → यतः + अग्निहोत्रम् (visarga sandhi); मयाऽर्पिताम् → मया + अर्पिताम् (a + a → ā, savarṇa-dīrgha sandhi)
समासः — Samāsa	कामधेनुः — कामं दोग्धि इति, upapada tatpuruṣa;

प्रतिपदार्थः — Pratipadārtha	गोष्ठे = goṣṭhe (in the cow-pen); प्रसद्यात् = prasadyāt (may she be pleased); अथ = atha (then); गोचरेषु = gocareṣu (in the pastures); चञ्चूर्यमाणा = cañcūryamāṇā (moving about playfully); हननीयगात्रा = hananīyagātrā (having a body worthy of being honored); सा = sā (she); कामधेनुः = kāmadhenuḥ (the wish-fulfilling cow); वरदा = varadā (bestower of boons); प्रशान्ता = praśāntā (peaceful); मया = mayā (by me); अर्पिताम् = arpitām (offered); भुक्तिम् = bhuktim (enjoyment/food); इमाम् = imām (this); समद्यात् = samadyāt (may she partake fully)
रूपनिष्पत्तिः — Rūpa Niṣpatti	प्रसद्यात् — √sad, desiderative, benedictive, Ātm., 3rd person, singular; चञ्चूर्यमाणा — √carcūra, desiderative, participle, feminine, nominative, singular; हननीयगात्रा — √han, gerundive, feminine, nominative, singular; कामधेनुः — kāma + dhenu, nominative, singular; वरदा — vara + dā, feminine, nominative, singular; प्रशान्ता — pra + √śam, past passive participle, feminine, nominative, singular; अर्पिताम् — √ṛp, past passive participle, accusative, singular; भुक्तिम् — √bhuj, feminine, accusative, singular; समद्यात् — sam + √ad, benedictive, 3rd person, singular
सन्धिः — Sandhi	मया+अर्पिताम् → मयाऽर्पिताम् (pūrva-rūpa sandhi)
समासः — Samāsa	हननीयगात्रा — हननीयं गात्रं यस्याः सा, bahuvrīhi; कामधेनुः — कामं दोग्धि इति, upapada-tatpuruṣa

प्रतिपदार्थः — Pratipadārtha	यस्याः = yasyāḥ (whose); ध्वनिः = dhvaniḥ (sound); स्यात् = syāt (may be); ऋषभस्वरेषु = ṛṣabhasvareṣu (in the sounds of bulls); याम् = yām (whom); आश्रिताः = āśritāḥ (having resorted to); पितरः = pitaraḥ (the ancestors); तृप्णुवन्ति = tṛpṇuvanti (are satisfied); सा = sā (she); कामधेनुः = kāmadhenuḥ (the wish-fulfilling cow); वरदा = varadā (granting boons); प्रशान्ता = praśāntā (peaceful); मया = mayā (by me); अर्पिताम् = arpitām (offered); भुक्तिम् = bhuktim (enjoyment); इमाम् = imām (this); समद्यात् = samadyāt (may she partake)
रूपनिष्पत्तिः — Rūpa Niṣpatti	यस्याः — yad सर्वनामन्, स्त्रीलिङ्ग, षष्ठी विभक्ति, एकवचन; ध्वनिः — √dhvan अव्यक्त शब्दे, कि प्रत्यय, पुंल्लिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; स्यात् — √as भुवि, विधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन; ऋषभस्वरेषु — ऋषभः स्वरः येषु तेषु, बहुव्रीहि समास; तृप्णुवन्ति — √tṛp प्रीणने, स्नु प्रत्यय, लट्, प्रथमपुरुष, बहुवचन; कामधेनुः — कामं दोग्धि इति, उपपद तत्पुरुष; वरदा — वरं ददाति इति, उपपद तत्पुरुष; प्रशान्ता — प्र + √शम् उपशमे, क्त प्रत्यय; अर्पिताम् — अर्प + क्त, कर्मणि, द्वितीया विभक्ति, एकवचन; समद्यात् — सम् + √अद् भक्षणे, विधिलिङ्, प्रथमपुरुष, एकवचन
सन्धिः — Sandhi	ध्वनिः+स्यात् → ध्वनिस्स्यात् (विसर्ग संधिः); मया+अर्पिताम् → मयाऽर्पिताम् (अयादि संधिः)
समासः — Samāsa	ऋषभस्वरेषु — ऋषभः स्वरः येषु तेषु (बहुव्रीहि); कामधेनुः — कामं दोग्धि इति (उपपद तत्पुरुष); वरदा — वरं ददाति इति (उपपद तत्पुरुष)

प्रतिपदार्थः — Pratipadārtha	दोषान् = doṣān (faults, sins); समस्तान् = samastān (all, entire); परिहर्तुकामः = parihartukāmaḥ (desiring to remove); सेवा = sevā (service); इयम् = iyam (this); भक्तिश्रितबुद्धितः = bhaktiśritabuddhitaḥ (with a mind full of devotion); याम् = yām (which); सा = sā (she); कामधेनुः = kāmadhenuḥ (wish-fulfilling cow); वरदा = varadā (bestower of boons); प्रशान्ता = praśāntā (peaceful); मया = mayā (by me); अर्पिताम् = arpitām (offered); भुक्तिम् = bhuktim (enjoyment, food); इमाम् = imām (this); समद्यात् = samadyāt (may she enjoy)
रूपनिष्पत्तिः — Rūpa Niṣpatti	दोषान् — doṣa, puṃlliṅga, dvitīyā vibhakti, bahuvacana; समस्तान् — samasta, puṃlliṅga, dvitīyā vibhakti, bahuvacana; परिहर्तुकामः — √hṛ + tumun + kāma + su, prathamā, ekavacana, puṃlliṅga; सेवा — sevā, strīliṅga, prathamā vibhakti, ekavacana; इयम् — idam, strīliṅga, prathamā vibhakti, ekavacana; भक्तिश्रितबुद्धितः — bhakti-śrita-buddhi, tṛtīyā, ekavacana; याम् — yad, strīliṅga, dvitīyā vibhakti, ekavacana; सा — tad, strīliṅga, prathamā vibhakti, ekavacana; कामधेनुः — kāmadhenu, strīliṅga, prathamā vibhakti, ekavacana; वरदा — varadā, strīliṅga, prathamā vibhakti, ekavacana; प्रशान्ता — praśānta, strīliṅga, prathamā vibhakti, ekavacana; मया — asmad, tṛtīyā vibhakti, ekavacana; अर्पिताम् — arpita, strīliṅga, dvitīyā vibhakti, ekavacana; भुक्तिम् — bhukti, strīliṅga, dvitīyā vibhakti, ekavacana; इमाम् — idam, strīliṅga, dvitīyā vibhakti, ekavacana; समद्यात् — √ad + lot, parasmaipada, prathama puruṣa, ekavacana
सन्धिः — Sandhi	परिहर्तुकामस् सेवेय → परिहर्तुकामः + सेवा + इयम् (visarga sandhi, yaṇ sandhi); मया अर्पिताम् → मया + अर्पिताम् (savarṇa-dīrgha sandhi);
समासः — Samāsa	भक्तिश्रितबुद्धितः — bhaktiḥ śritā buddhiḥ yasyāḥ sā, bahuvrīhi; कामधेनुः — kāmaḥ dhenuḥ iva, upamāna-pūrvapada-karmadhāraya

English Translation

Go Seva - Sankalpa (Resolution for Cow Service)

1. Unto the Supreme Lord,
2. For the pleasure of the glorious Supreme Lord,
3. (For a woman) Born under the star... in the zodiac sign...
4. Of the ... gotra (lineage),
5. Bearing the name...
(For a man) Born under the star... in the zodiac sign...
6. Of the same gotra,
7. Bearing the name...
8. For the increase of the life-span of my (son/daughter/mother/father/brother/sister/friend/guru),
9. For the sake of averting all misfortunes and attaining perfect health,
10. For the attainment of performing righteous deeds for a long time, and for the increase of compassion towards all beings,
11. For the attainment of the fourfold goals of human life: dharma, artha, kama, and moksha, on this auspicious day,
12. On the auspicious occasion of my (her/his) birthday,
13. I offer, according to my ability, grass and other things to the cow.
14. Salutations to the Lord, the benefactor of Brahmins and cows. Salutations again and again to Krishna and Govinda, the well-wisher of the world.

Prayers During Cow Service

1. She who is the mother of the Vasus, the daughter of Rudra, and the sister of the Adityas, may that Kamadhenu, the bestower of boons, peaceful, partake of this offering presented by me.
2. The cows who are mothers, givers of milk, and wander for the welfare of the world, may that Kamadhenu, the bestower of boons, peaceful, partake of this offering presented by me.
3. She who is milked morning and evening for the protection of calves and men, may that Kamadhenu, the bestower of boons, peaceful, partake of this offering presented by me.
4. From whom the Agnihotra is duly performed, from whom comes the libation, the cooking, and the drink, may that Kamadhenu, the bestower of boons, peaceful, partake of this offering presented by me.
5. She who is content in the cowshed and wanders happily in the pastures, with a body that should not be harmed, may that Kamadhenu, the bestower of boons, peaceful, partake of this offering presented by me.
6. Whose sound is in the voices of bulls, and upon whom the ancestors, being dependent, are satisfied, may that Kamadhenu, the bestower of boons, peaceful, partake of this offering presented by me.
7. Desiring to remove all faults, I serve her with devotion-filled intellect, may that Kamadhenu, the bestower of boons, peaceful, partake of this offering presented by me.
8. Increasing compassion in all, elevating the glory of my family, may that Kamadhenu, the bestower of boons, peaceful, partake of this offering presented by me.

By this, may the life-span increase as declared in the Vedas. May everything be complete. May the cow-deity be pleased. May this be an offering to the glorious Supreme Lord.

Telugu Translation — తెలుగు అనువాదం

గో సేవా సంకల్పం

1. పరమేశ్వరుని ఉద్దేశించి,
2. శ్రీ పరమేశ్వరుని ప్రీత్యర్థం,
3. (స్త్రీల కొరకు) .... నక్షత్రే .... రాశౌ జాతాయాః
4. ... గోత్రాయాః
5. ... నామ్న్యాః
(పురుషుల కొరకు) .... నక్షత్రే .... రాశౌ జాతస్య
6. ... సగోత్రస్య
7. ... నామధేయస్య,
8. మమ (కుమారస్య/ కుమార్యాః/ మాతుః/ పితుః/ భ్రాతుః/ స్వసుః/ సఖ్యూః/ గురోః)
9. ఆయుష్యాభివృద్ధయే,
10. సర్వారిష్ట పరిహార ద్వారా నిరామయతా సిద్ధయే
11. చిరతర ధర్మకర్మానుష్ఠాన సిద్ధయే, సర్వప్రాణిషు దయాబుద్ధి వృద్ధయే
12. ధర్మార్థ కామమోక్ష చతుర్విధ ఫల పురుషార్థ సిద్ధయే, అద్య శుభతిథౌ
13. మమ (అస్యాః/ అస్య) జన్మ దిన శుభావసరే
14. గోమాత్రే యథాశక్తి గ్రాసాదికం సమర్పయే।
15. నమో బ్రహ్మణ్య దేవాయ గోబ్రాహ్మణ హితాయ చ। జగద్ధితాయ కృష్ణాయ గోవిందాయ నమో నమః।।

గోసేవా ప్రార్థనా మంత్రాలు

1. మాతా వసూనాం కిల రుద్రపుత్రీ స్వసా శ్రుతా(ఆ)దిత్య గణస్య యా వై।
సా కామధేనుర్ వరదా ప్రశాంతా మయా(అ)ర్పితాం భుక్తిమిమాం సమద్యాత్।।
2. గావో జనన్యః పయసాం ప్రదాత్ర్యో జగద్ధితాయైవ చరంతి యాసామ్।
సా కామధేనుర్ వరదా ప్రశాంతా మయా(అ)ర్పితాం భుక్తిమిమాం సమద్యాత్।।
3. ప్రాతశ్చ సాయం పరి దుహ్యతే యా వత్సస్య నౄణాం పరిరక్షణాయ।
సా కామధేనుర్ వరదా ప్రశాంతా మయా(అ)ర్పితాం భుక్తిమిమాం సమద్యాత్।।
4. యతో(అ)గ్నిహోత్రం సమనుష్ఠితం స్యాద్- యతో(అ)భిషేకః పచనం ప్రపాణమ్।
సా కామధేనుర్ వరదా ప్రశాంతా మయా(అ)ర్పితాం భుక్తిమిమాం సమద్యాత్।।
5. గోష్ఠే ప్రసద్యాదథ గోచరేషు చంచూర్యమాణాఁహననీయగాత్రా।
సా కామధేనుర్ వరదా ప్రశాంతా మయా(అ)ర్పితాం భుక్తిమిమాం సమద్యాత్।।
6. యస్యా ధ్వనిస్స్యాదృషభస్వరేషు యామాశ్రితాః పితరస్తృప్ణువంతి।
సా కామధేనుర్ వరదా ప్రశాంతా మయా(అ)ర్పితాం భుక్తిమిమాం సమద్యాత్।।
7. దోషాన్ సమస్తాన్ పరిహర్తుకామ-స్సేవేయ భక్తిశ్రితబుద్ధితో యామ్।
సా కామధేనుర్ వరదా ప్రశాంతా మయా(అ)ర్పితాం భుక్తిమిమాం సమద్యాత్।।
8. దయాం సమస్తే పరివర్ధయంతీ కులస్య మే శోభితముచ్ఛ్రయంతీ।
సా కామధేనుర్ వరదా ప్రశాంతా మయా(అ)ర్పితాం భుక్తిమిమాం సమద్యాత్।।

అనేన వేదోక్త-ఆయుష్యాభివృద్ధিরస్తు। సర్వం సంపూర్ణమ్।। గోదేవతా ప్రీతామ్। శ్రీపరమేశ్వరార్పణమస్తు।